Dietoterapia w chorobach autoimmunologicznych


17.11.2017

Choroby autoimmunologiczne są spowodowane błędami w uzyskiwaniu kompetencji przez limfocyty w narządach limfoidalnych. W efekcie układ immunologiczny organizmu niszczy własne komórki i tkanki, najczęściej z nieznanego nam niestety powodu. Jest wiele teorii mówiących o powstaniu chorób autoimmunologicznych. Najczęściej w ich patogenezie podkreśla się rolę trzech najważniejszych czynników: predyspozycji genetycznej, czynnika środowiskowego oraz zespołu nieszczelnego jelita. Do niedawna sądzono, że pod wpływem nieznanych czynników układ immunologiczny zupełnie traci orientację. Uznaje wówczas, że wszystkie komórki jakiegoś narządu są niebezpieczne dla organizmu. Bez zwłoki rozpoczyna produkcję przeciwciał, które mają je zniszczyć. W takiej sytuacji dochodzi do rozwoju wielu chorób autoimmunologicznych, które potocznie nazywa się chorobami z autoagresji. Dziś naukowcy inaczej patrzą na ten problem. Układ immunologiczny się nie myli, atakuje wtedy, gdy potrzeba. Zawsze, kiedy dochodzi do przełamania tolerancji, czyli wówczas, gdy w organizmie pojawia się nadmiar nieprawidłowych komórek.

Choroby autoimmunologiczne mogą zaatakować właściwie każdy narząd i układ w organizmie. Najczęściej diagnozowane choroby autoimmunologiczne to:
•  celiakia, zapalenia jelit: wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna;
•  choroby tarczycy: zapalenie tarczycy Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa;
•  choroby neurologiczne: miastenia, stwardnienie rozsiane, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia;
•  choroby skóry: bielactwo nabyte, łuszczyca, łysienie plackowate;
•  niedokrwistość (anemia) Addisona-Biermera;
•  cukrzyca typu I, choroba Addisona;
• choroby tkanki łącznej (kolagenozy): m.in. toczeń rumieniowaty układowy, twardzina, układowe zapalenia naczyń, choroba Kawasakiego, zapalenia stawów: reumatoidalne, reaktywne, łuszczycowe, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.

Niestety chorób autoimmunologicznych nie da się całkowicie wyleczyć. Konwencjonalna medycyna polega na łagodzeniu odpowiedzi układu odpornościowego i leczeniu objawów, np. podawaniu brakujących hormonów tarczycy albo insuliny.

Istnieją genetyczne predyspozycje do określonych chorób autoimmunologicznych, ale większy wpływ na ich powstanie mają nasze odżywianie, styl życia, przechodzone choroby, przyjmowane lekarstwa, kontakt z toksynami, hormonami i wiele innych czynników.
Według najnowszych teorii do powstania chorób autoimmunologicznych potrzebne są trzy czynniki:
•  predyspozycja genetyczna,
•  jakiś czynnik środowiskowy, który tę predyspozycję genetyczną wywołał do szeregu,
•  zespół jelita nieszczelnego, czy inaczej mówiąc przerwanie szczelności bariery jelitowej.

Czynników środowiskowych jest naprawdę wiele i nie są one wszystkie do końca poznane. Mówi się na przykład o zbyt higienicznym trybie życia, jaki obecnie prowadzimy. To prawda, że zmniejszyła się dzięki temu ilość chorób zakaźnych, ale odnotowuje się coraz więcej tych o podłożu autoimmunologicznym, i częściowo przypisuje się to zjawisko właśnie nadmiernej higienie.

Według wybitnego gastroenterologa – dr Alessio Fasano współpracującego z Harvard Medical School, za winowajcę należy również uznać zupełnie inną jakość pożywienia, które obecnie jemy. Większość pokarmów w promowanej piramidzie żywieniowej uszkadza i rozszczelnia jelita, powoduje stany zapalne w całym organizmie, źle wpływa na florę bakteryjną jelit i prowadzi do nierównowagi hormonalnej. Usunięcie tych pokarmów z diety powoduje uspokojenie układu odpornościowego i znacznie łagodzi reakcje autoimmunologiczne, często prowadząc do całkowitej remisji choroby. Według dość prawdopodobnej hipotezy nieszczelne jelita i zaburzenia ich flory bakteryjnej są głównym sprawcą chorób autoimmunologicznych, a przewlekłe stany zapalne i nierównowaga hormonalna je nasilają. Problemy te występują przy każdej znanej chorobie z autoagresją i ich wyleczenie powoduje najczęściej całkowite ustąpienie objawów choroby. Chorobom autoimmunologicznym często towarzyszą dolegliwości wynikające z zaburzenia równowagi mikroflory w jelitach. W wyniku tego dochodzi do ograniczenia właściwej ilości dobroczynnych bakterii, rozrostu candida i zagnieżdżenia pasożytów. W wyniku tego dochodzi do naruszenia właściwej struktury błon jelita i  do krwiobiegu dostaje się szereg niebezpiecznych dla naszego zdrowia patogenów i toksyn.  Nietolerancje i alergie pokarmowe opóźnione – to bardzo powszechny problem, wywołujący różne dolegliwości. Związany jest on z syndromem nieszczelnego jelita, na który cierpi coraz większy odsetek społeczeństwa. Na skutek nieprawidłowej diety, bogatej chociażby w cukier, a także przewlekłego stresu, przyjmowania leków oraz antybiotyków dochodzi do uszkodzenia ciągłości jelita, co nie tylko pogarsza trawienie i sprzyja pojawianiu się wzdęć, ale także wpływa na samopoczucie oraz doprowadza do powstawania chorób autoimmunologicznych. Zadbanie o polepszenie pracy jelit i uszczelnienie ich bariery to bardzo duży krok ku poprawie zdrowia. Zwykle składa się ono z kilku elementów, do których zaliczyć można m.in. zastosowanie diety eliminacyjnej, ograniczenie stresu, wprowadzenie probiotykoterapii. Do najczęściej nietolerowanych produktów spożywczych należą gluten, nabiał, jaja, orzechy oraz owoce morza. Warto jednak wykonać badania oceniające, jakie ewentualnie inne produkty spożywcze mogą wpływać negatywnie na stan jelit i całego organizmu.

W chorobach autoimmunologicznych należy ograniczyć, a w niektórych wypadkach nawet wykluczyć gluten. Jest to białko występujące w największej ilości w pszenicy. Orkisz (pszenica dawna niemodyfikowana), żyto, jęczmień i owies zawierają dużo mniej glutenu. Kolejną istotną grupą produktów do ograniczenia między innymi z uwagi na wysoką zawartość kwasu arachidonowego to produkty wysokobiałkowe zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego  czyli mleko, jaja, mięso, sery. Również soja i orzeszki ziemne mogą prowadzić do niewłaściwych reakcji układu immunologicznego. Jednak tofu sojowe i sos sojowy mogą być bardzo dobrze tolerowane. Należy pamiętać, że soja dodawana jest do bardzo wielu produktów, np. wędlin. Warto również lekko ograniczyć ilość spożywanego cholesterolu co nastąpi samoistnie jeśli ograniczymy produkty mięsne, mleczne i jaja.

Dieta przy chorobach autoimmunologicznych powinna być przede wszystkim bogata w warzywa, raczej z przewagą węglowodanów i niższą podażą białka. Bardzo korzystne jest jedzenie produktów białkowych z warzywami  i węglowodanowych z owocami, np łosoś dziki z brokułami, ryż z jabłkami i bananami. Polecane są tłuste ryby z uwagi na zawartość kwasów tłuszczowych omega 3 i omgea 6. Kwasy te znajdziemy również w olejach roślinnych, lnianym, winogronowym i innych. Warto często jadać płatki owsiane i kaszę jęczmienną z uwagi na zawarty w nim kwas γ-linolenowy (GLA). Jeśli jednak jesteśmy na bezwzględnej diecie bezglutenowej to GLA uzupełnimy sięgając po olej z wiesiołka, ogórecznika, spirulinę, czarną porzeczkę. Bardzo polecane są wszystkie produkty zwiększające ilość dobroczynnych bakterii w jelitach,  czyli jogurty naturalne, olej kokosowy (wiórki kokosowe, mleczko kokosowe, owoc kokosa), olej palmowy, kwas kaprylowy z mleka koziego lub krowiego, kapusta kiszona naturalnie i inne produkty naturalnie kiszone jak ogórki, żurek, probiotyki w kapsułkach, błonnik (zwłaszcza owsiany i jabłkowy), kefir, szparagi, karczochy, cykoria, cebula.

Z uwagi na zawartośc chlorofilu bardzo polecane są wszystkie zielone warzywa i owoce a w szczególności w dużych ilościach zwłaszcza natka pietruszki i kolendra a także szczypiorek, roszponka, szpinak, szczaw, jarmuż, ogórek, brokuły, szparagi, różne rodzaje kapusty, brukselka, fasolka szparagowa, sałaty, pory, botwina, kiełki lucerny, bazylia, cukinia, rzeżucha, koperek, agrest, kiwi, avokado. Przy chorobach autoimmunologicznych szalenie ważna jest dbałość o wątrobę. Możemy ją wzmocnić zażywając tabletki z ostropestu plamistego lub stosując kilkudniowe okresy postu.

Zioła: Zioła powinny być podobnie jak dieta dobierane indywidualnie z uwzględnieniem na jaki narząd została skierowana autoagresja, indywidualny poziom hormonów oraz dodatkowe dolegliwości zdrowotne. W chorobach autoimmunologicznych watro sięgać między innymi po:  czarnuszkę, kurkumę, noni, lukrecję, ashwagandę, imbir, goździki, ziele skrzypu polnego, ziele fiołka trójbarwnego, liść pokrzywy, cynamon, chlorellę, spirulinę, bylicę, gotu-kola.

Obecnie coraz większe grono naukowców jest zdania, że główną przyczyną wszelkich chorób autoimmunologicznych jest niewłaściwie funkcjonujący system nerwowy, nadmierny stres, depresja, niechęć do życia itp. Wiadomo, że system obronny jest bardzo mocno związany z układem nerwowym: Dowiedziono, że między układem nerwowym a odpornościowym zachodzi ożywiona wymiana informacji, i dlatego psychika może oddziaływać na system obronny organizmu. To właśnie dlatego tak ważne jest pozytywne nastawienie do życia, radość, pogoda ducha, miłość i umiejętność radzenia sobie ze stresem, gdyż negatywne nastawienie do życia, pesymizm, depresja czy lęk, sprawiają że mózg również przekazuje systemowi obronnemu podobne informacje. To z kolei sprawia, że leukocyty przekształcają się we wroga własnego organizmu i atakują go, prowadząc do powstania różnych chorób autoimmunologicznych. Ciągłe stresy, przygnębienie, pesymizm czy nadpobudliwość nerwowa sprawiają, że tworzące układ obronny białe ciałka krwi również znajdują się pod wpływem tych wszystkich negatywnych czynników. Poza czynnikami żywieniowymi, do których z pewnością zaliczymy: indywidualną dietę eliminacyjną, uzupełnienie powstałych niedoborów pokarmowych oraz naprawę nieprawidłowo pracujących organów, warto dodać kilka innych, nie do końca związanych z dietą czynników. Przede wszystkim należy zawalczyć o wyeliminowanie bądź chociażby ograniczenie źródeł wszechobecnego stresu. Można mówić o wielu ich podłożach – od braku odpowiedniej regeneracji, jakim jest długi i efektowny sen, po ekspozycję na sytuacje obciążające psychikę. Prowadzenie zbyt aktywnego, stresującego trybu życia również doprowadza do dysfunkcji organizmu. Ponadto zarówno eliminacja toksyn z pożywienia, jak i substancji chemicznych z kosmetyków, ubrań i gospodarstwa  domowego wpłynie pozytywnie na stan całego organizmu. Zawsze warto wybierać żywność odpowiedniej jakości i otaczać się naturalnymi produktami, stosowanymi do codziennego użytku i pielęgnacji.

Do niezbędnych metod naturalnych terapii należy również przywrócenie równowagi immunologicznej organizmu. Często okazuje się, że za problemy odpowiedzialne są przebyte infekcje wirusowe, bakteryjne czy też pasożytnicze. W zależności od tego, które z nich wystąpiły, układ odpornościowy zareaguje w odpowiedni dla siebie sposób. To zawsze wyzwala odpowiedź, dającą niejednokrotnie wyraz w pojawiających się z dnia na dzień dolegliwościach. Dla przykładu infekcje Helicobacter pyroli, często poprzedzone długo utrzymującym się refluksem, doprowadzają do zainicjowania choroby Gravesa- Basedowa.


Źródła:

https://vrota.pl/2013/06/dieta-i-styl-zycia-w-chorobach-autoimmunologicznych/

https://kcalmar.com/dietetyk/blog/2016/11/07/dietoterapia-chorob-autoimmunologicznych-tarczycy/

http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/uklad-odpornosciowy/choroby-autoimmunologiczne-gdy-atakuje-nas-uklad-immunologiczny_34959.html

 

wróć do listy newsów
Udostępnij: