Terapia wisceralna w bólach kręgosłupa


17.11.2017

Terapia wisceralna to technika masażu o długiej, bo aż 100-letniej tradycji. Została opracowana przez Aleksandra Ogułowa. Co ciekawe, powstała ona na bazie starosłowiańskiego masażu brzucha. Czerpie także z innych ludowych metod leczniczych, jakie stosuje się na całym świecie. Te praktyczne umiejętności pokolenia naszych pradziadów zostały uzupełnione wnikliwą i usystematyzowaną wiedzą przyrodniczą i medyczną. Okazuje się, że spotkanie tradycji i nowoczesności, nauki i ludowej mądrości przyniosło zaskakująco dobre efekty.


Terapia wisceralna zajmuje się pracą manualną na narządach wewnętrznych, podwieszonych za pomocą więzadeł, krezek i powięzi do struktur kostnych lub narządów sąsiadujących. Głównym celem terapii wisceralnej jest przywrócenie pacjentowi prawidłowego napięcia, elastyczności oraz ruchomości narządów wewnętrznych oraz usunięcie pierwotnego czynnika uszkadzającego. Bazuje ona na zależności pomiędzy narządami wewnętrznymi a innymi, wydawałoby się, niezwiązanymi z nimi dolegliwościami i chorobami. System narządów wewnętrznych ma funkcjonalne oraz anatomiczne połączenia z innymi strukturami organizmu ludzkiego. Z tego powodu praca nad poprawą funkcjonowania konkretnych narządów pozwala nie tylko zdiagnozować inne chorzenia ale również zapobiegać im, a wreszcie – skutecznie je leczyć.


Wzajemne położenie narządów wewnętrznych jamy brzusznej często wywołuje efekt kaskadowy w postaci przenoszenia napięć i zablokowań narządów na organy ze sobą sąsiadujące. Przyczyną powstających napięć są najczęściej stres, zła dieta oraz brak ruchu. Te trzy czynniki sprzyjają powstawaniu zastojów w obrębie płynów jamy brzusznej co sprzyja także rozwojowi pasożytów i grzybów. Sprawnie działający układ pokarmowy stanowi sam w sobie ochronę dla pasożytów. Jednak niestety nasz styl życia, brak ruchu i wysokocukrowa dieta uboga w błonnik sprzyja powstawaniu zaburzeń.


Praca poprzez system narządów wewnętrznych, który posiada liczne anatomiczne i funkcjonalne połączenia z innymi strukturami znajdującymi się w ciele człowieka, pozwala na skuteczną ocenę oraz likwidowanie różnych schorzeń pacjenta. Jest niezwykle ważne, aby umieć oceniać wpływ problemów wisceralnych na biomechanikę kręgosłupa oraz stawów obwodowych. Doświadczenia terapeutów pokazują, iż większość chronicznych problemów bólowych, które mają swój przejaw w zaburzeniach ruchomości stawowej oraz powięziowej, ma wiele powiązań z narządami wewnętrznymi. Rozpoznawanie i leczenie problemów narządów wewnętrznych staje się kluczowe dla szerszego rozumienia problemów bólowych pacjenta oraz dla osiągania długofalowych efektów leczenia.


Dla lepszego zrozumienia problemu warto przedstawić pewien rodzaj zależności. Problem z funkcjonowaniem narządu wewnętrznego może wpływać na problemy z przyczepami tego narządu, co znowu może powodować ból i zwiększać obronne napięcie mięśniowe. Napięcie to także może generować ból i wpływać na problemy stawowe. Taki łańcuch przyczynowo- skutkowy może funkcjonować również w drugim kierunku, prowadząc do tego, że nierozwiązany problem stawowy stanie się przyczyną problemu z funkcjonowaniem np. żołądka. Nieprawidłowa postawa, skolioza, operacje, zapalenia tkanek i narządów, niedożywienie lub stres emocjonalny mogą łatwo powodować dysfunkcję różnych narządów. W konsekwencji w podrażnionych narządach powstaje napięcie, które jest przenoszone na układ mięśniowo-szkieletowy.


Odcinek szyjny kręgosłupa

Największym narządem dla obszaru szyi jest tarczyca, z którą powiązane są przytarczyce. Umiejscowiona jest ona na przednio-bocznej powierzchni szyi, płaty tarczycy zlokalizowane są po obu stronach tchawicy i krtani. Od strony grzbietowej połączona jest z przełykiem oraz pochewką naczyń szyjnych, brzusznie chronią ją mięśnie podgnykowe, bocznie bardzo blisko zlokalizowane są nerw błędny i krtaniowy wsteczny oraz tętnica szyjna wspólna. Z jakimi patologicznymi wzorcami restrykcji tarczycy w interakcji z układem mięśniowo-szkieletowym możemy mieć tu do czynienia? Tarczyca otoczona jest powięzią tarczową, która oddziela ją od innych narządów i zapewnia przesuwalność. Zaburzenie przesuwalności z powięzią pośrodkową szyi (blaszką przedtchawiczą, która otacza również mięśnie podgnykowe) może prowadzić do bólów szyi. Ze względu na lokalizację tarczyca może również przyczyniać się do dolegliwości w obrębie C6/C7 kręgosłupa, szczególnie wtedy, gdy jest patologicznie powiększona. Przez przyczep powięzi pośrodkowej szyi do tylnej strony rękojeści mostka oraz bocznie do tylnej części obojczyków wszelkie schorzenia w obrębie obręczy barkowej (np. zwichnięcie stawu mostkowo-obojczykowego) mogą prowadzić do bólów szyi oraz zaburzać pracę tarczycy. Powiększona tarczyca wywiera zwiększony nacisk na przełyk oraz nerw krtaniowy wsteczny, co może prowadzić do zmiany barwy głosu czy też charakterystycznego uczucia „kluski” w gardle.


Tarczyca posiada unerwienie współczulne z obszaru C1-C3 i wszelkie schorzenia w obrębie tych segmentów kręgosłupa (np. w kierunku rotacji) mogą powodować zaburzenie jej unerwienia, a tym samym prowadzić do dysfunkcji tarczycy. Przywspółczulnie tarczyca unerwiona jest przez nerw błędny, wychodzący z otworów szyjnych, w związku z czym analogicznie zaburzenia w obszarze C0/C1 mogą podrażniać ten nerw, w dalszej konsekwencji upośledzając funkcję tarczycy. Powiększona tarczyca wywiera zwiększony nacisk na przełyk oraz nerw krtaniowy wsteczny, co może prowadzić do zmiany barwy głosu czy też charakterystycznego uczucia „kluski” w gardle.


Odcinek piersiowy kręgosłupa

Kręgosłup piersiowy jest elementem klatki piersiowej, w której znajdujemy śródpiersie i dwie jamy opłucnowe. Całość wypełniona jest ciasno upakowanymi narządami, naczyniami krwionośnymi i nerwami. Śródpiersie wypełniają serce, grasica, tchawica, oskrzela, przełyk, łuk aorty, tętnica płucna, żyła główna górna, nerw przeponowy, nerw błędny, tętnica piersiowa, przewód piersiowy i węzły limfatyczne. Narządem wewnętrznym, który ma duży wpływ na odcinek zarówno szyjny, jak i piersiowy kręgosłupa, jest serce. Położone jest ono głównie w centralnej, brzusznej części śródpiersia, od 2./3. przestrzeni międzyżebrowej obustronnie do 5./6. żebra bardziej na lewo. Jakie są interakcje serca z kręgosłupem? Długotrwałe napięcie w obrębie serca, np. poprzez wszechobecny stres, może wywołać dolegliwości bólowe w obrębie segmentu C6-C7 kręgosłupa szyjnego poprzez połączenie więzadłem kręgowo-osierdziowym. Serce współczulnie unerwione jest z poziomu Th1–Th4 i zaburzenia w jego obrębie również mogą mieć wpływ na bóle w tym obszarze. Serce leży na poziomie 2.–6. żebra i może być powodem restrykcji w ich obrębie, zaburzając tym samym ruchomość w stawach żebrowo-kręgowych na odpowiednim poziomie.


Przełyk, będący przewodem łączącym gardło z żołądkiem, biegnie od 6. kręgu szyjnego do 10./11. kręgu piersiowego. Leży bezpośrednio przed kręgosłupem piersiowym i ma wpływ zarówno na jego ruchomość, jak i na krzywiznę. Zapalenie przełyku, będące najczęściej następstwem refluksu żołądkowo-przełykowego, prowadzi do nadprodukcji włókien kolagenowych w tym obszarze, powodując tym samym skrócenie tego miejsca, czego następstwem może być pogłębienie kyfozy piersiowej. Żołądek, leżąc w lewym nadbrzuszu, górną częścią sięga 5./6. żebra. Schorzenia samego żołądka czy też narządów mających z nim kontakt mogą tworzyć napięcia w obszarze otrzewnej oraz wielu więzadeł mocujących żołądek i łączących go z innymi narządami, co w konsekwencji prowadzi do zaburzeń kręgosłupa piersiowego na wysokości Th6–Th10 (unerwienie współczulne), a także do restrykcji w obrębie klatki piersiowej z lewej strony.


Wątroba
, leżąc głównie pod prawym sklepieniem przepony oraz pod lewym do linii sutka, górną krawędzią sięga przestrzeni międzyżebrowej 4./5. Żebra. Od dołu przykryta jest prawym łukiem żebrowym. Problemy wątroby będą objawiać się głównie sztywnością w obszarze Th6–Th9 (unerwienie współczulne) oraz prawej części klatki piersiowej. Powiększona wątroba z czasem może również doprowadzić do skoliotycznej deformacji kręgosłupa piersiowego – z wklęsłością po prawej stronie.


Śledziona
leży w lewej górnej części jamy brzusznej we własnej loży. Jej górna krawędź znajduje się przy 8. żebrze, zaś dolna przy 11./12. żebrze. Długotrwałe napięcia w obszarze śledziony czy też jej patologiczne powiększenie może objawiać się zaburzeniami w obrębie segmentów kręgosłupa Th7–Th9 (unerwienie współczulne z tego poziomu) czy też zaburzeniami w stawach kręgowo-żebrowych w obszarze 8.–11. żebra.


Rozpatrując płuca w kontekście wzajemnych interakcji z układem mięśniowo-szkieletowym, można dostrzec wyraźny związek z kręgosłupem zarówno szyjnym, jak i piersiowym. Górna część opłucnej ściennej tworzy tzw. osklepek opłucnej, który trzema więzadłami przyczepia się do kręgów szyjnych C6–C7 oraz do pierwszego żebra. Okrywająca opłucną ścienną powięź wewnątrzpiersiowa (trudne do oddzielenia) od góry połączona jest pośrednio z powięzią głęboką szyi w części tylnej oraz z powięzią środkową szyi w części przedniej, dając tym samym dodatkowe połączenie z odcinkiem szyjnym. Schodząc w dół, powięź wewnątrzpiersiowa okrywa powierzchnię górną przepony, jako tzw. powięź przeponowo-opłucnowa. Od strony grzbietowej połączona jest z kręgami piersiowymi przez więzadła. Choroby układu oddechowego, zaburzenia przesuwalności płuc ze strukturami otaczającymi czy ich zwiększone napięcie może objawiać się bólami dolnego odcinka szyjnego (więzadła łączące osklepek z dolnymi kręgami szyjnymi). Długotrwałe napięcie w tym obszarze może wywołać zaburzenia w górnym odcinku szyjnym C0–C1 przez kompensowanie napięć jego dolnej części. Mogą również wystąpić zaburzenia na wysokości Th1– Th7 (unerwienie współczulne) oraz restrykcje w obrębie wszystkich żeber.


Odcinek lędzwiowy

Długotrwałe napięcie w obrębie serca, np. poprzez wszechobecny stres, może wywołać dolegliwości bólowe w obrębie segmentu C6–C7 kręgosłupa szyjnego poprzez połączenie więzadłem kręgowo-osierdziowym. Ściany jamy brzusznej wyściełane są otrzewną ścienną (błoną surowiczą), która – schodząc ze ściany jamy brzusznej na poszczególne narządy – otacza je, przyjmując nazwę otrzewnej trzewnej. Miejsca tych przejść tworzą fałdy, które stają się więzadłami czy też krezkami, tworząc system zawieszeń dla narządów. Najistotniejszym i najsilniejszym systemem zawieszenia narządów oraz ich połączeń z układem mięśniowo-szkieletowym jest tzw. system podwójnej warstwy, który przyrównać można do dwóch płaskich szyb leżących jedna na drugiej, z płynem pomiędzy nimi – gdzie możliwa będzie tylko przesuwalność względem siebie tych powierzchni, bez możliwości ich oddzielenia. Jakie dolegliwości lędźwi mogą dawać dysfunkcje narządów jamy brzusznej? Dwunastnica, w swoim przebiegu części zstępującej, leżącej zaotrzewnowo na wysokości Th12–L3/L4 z prawej strony kręgosłupa oraz części poziomej biegnącej na wysokości L3, poprzez wyżej wspomniany system podwójnej warstwy bardzo silnie oddziałuje na ten poziom kręgosłupa. Wszelkie dysfunkcje czy choroby dwunastnicy mogą prowadzić do zaburzeń obszaru L1–L3/4 (ze względu na lokalizację) oraz do problemów odcinka Th6–Th10 (unerwienie współczulne). Dodatkowo długo utrzymujące się napięcie w dwunastnicy może przyczyniać się do powstania hiperlordozy z wklęsłością po prawej stronie (część zstępująca) oraz zaburzeń ruchomości w stawach międzykręgowych L1–L4, co może mieć swój udział w problemach natury dyskopatycznej tego odcinka. Głowa trzustki, leżąca na wysokości L2–L3, otoczona przez dwunastnicę, również wpisuje się jako przyczyna powyższych dysfunkcji odcinka lędźwiowego. Także jelito grube może przyczyniać się do bólów kręgosłupa. Już poprzez unerwienie współczulne z poziomu Th10–L1 długotrwałe schorzenia jelita grubego mogą prowadzić do zaburzeń w tym obszarze. Również napięcia okrężnicy esowatej będą przyczyniały się do problemów w lewym stawie krzyżowo-biodrowym (przez przyczep krezki okrężnicy esowatej). Ponadto schorzenia w obrębie narządów układu moczowo-płciowego mogą powodować bóle kręgosłupa. Nawracające zapalenia pęcherza moczowego prowadzą do zaburzenia jego ruchomości względem macicy, nadprodukcji więzadeł w ich obrębie i w konsekwencji do bóli krzyża w czasie miesiączki. To tylko niektóre przykłady powiązań układu mięśniowo-szkieletowego z systemem narządów wewnętrznych. Oczywiście, przykładów jest znacznie więcej, lecz przytoczenie większej liczby znacznie wykracza poza ramy tego artykułu.


Mechanizm rozprzestrzeniania się napięć

Równie interesujący jest sam mechanizm rozprzestrzeniania się napięć w organizmie. Przy świeżych urazach i zapaleniach restrykcje pozostają w obrębie jednego narządu, stawu czy innej struktury. Problem utrzymujący się przez dłuższy czas zaczyna rozprzestrzeniać się na sąsiednie, otaczające struktury. Przykładowo powiększona (otłuszczona) wątroba będzie ograniczać pracę przepony, powodując trudność w swobodnym oddychaniu. Z kolei zbyt napięty mięsień Treitza może utrudniać przechodzenie pokarmu przez przełyk do żołądka oraz z dwunastnicy do jelita cienkiego. Jeśli schorzenie utrzymuje się przez bardzo długi czas, np. przez kilka lat, to stopniowo będzie rozprzestrzeniać się na coraz dalsze obszary ciała, tworząc tzw. łańcuch lezji (łańcuch zmian chorobowych). Przykładowo otłuszczona wątroba, która doprowadza do zwiększenia napięcia w obrębie przepony (od góry „siedzi” prawe płuco, otoczone opłucną, po której napięcie przenosi się do więzadeł łączących osklepek opłucnej z C6–C7), może być przyczyną problemów w dolnej części odcinka szyjnego, a w konsekwencji – dolegliwości bólowych. Jak możemy rozpoznać taki łańcuch lezji? Skrupulatnie przeprowadzona anamneza (bazująca na znajomości powiązań anatomicznych, topograficznych, fizjologicznych, czynnościowych, współczulnych i przywspółczulnych) może naprowadzić nas na źródło problemu oraz zidentyfikować powstały łańcuch lezji. Powstała informacja weryfikowana jest przez różne metody diagnostyczne, następnie istniejący ciąg restrykcji poddawany jest specyficznym procedurom manualnym. Można zatem wysnuć wniosek, że uwzględnienie owych powiązań układu mięśniowo-szkieletowego z systemem narządów wewnętrznych pozwala nam na szersze, holistyczne spojrzenie na problematykę bólów kręgosłupa, tym samym znacznie zwiększając skuteczność prowadzonej przez nas terapii.


Praca manualna w obrębie narządów poprawia ich funkcjonowanie i usprawnia przepływ krwi i limfy w obszarze brzucha i miednicy. Zastoje i obszary wyłączone ze swojej funkcji sprzyjają szybszemu powstawaniu stanów zapalnych i odkładania się złogów. Im więcej tego rodzajów zablokowań w ciele tym organizm działa mniej wydajnie, pojawiają się częściej problemy zdrowotne, a nasze samopoczucie i poziom energii są na niskim poziomie. Trzewia nazywane są naszym drugim mózgiem dlatego warto dbać o ich prawidłowe funkcjonowanie.

  

Źródła:

Naturoterapia w praktyce sierpień-wrzesień 2017

http://24zdrowie.pl/a/sree,terapia-wisceralna-odkryj-jej-mozliwosci-i-potencjal

http://caveo.pl/terapia-wisceralna/

wróć do listy newsów
Udostępnij: