Skutki braku ruchu


10.11.2017

Człowiek jest istotą, która do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje odpowiedniej dawki aktywności fizycznej. Ludzie pierwotni, aby zdobyć pokarm musieli przemierzyć wiele kilometrów i wykazać się niezwykła siłą podczas polowania. Do czasu wynalezienia przez Jamesa Watt'a pierwszej maszyny parowej w 1763 roku wszelkie prace gospodarcze były wykonywane ręcznie z wykorzystaniem pomocy zwierząt pociągowych, głównie koni. Aktualnie do pracy, czy też szkoły podwożą nas samochody lub tramwaje, a aby z kimś porozmawiać wystarczy zadzwonić lub uruchomić komputer i włączyć komunikator. Ilość wysiłku fizycznego wykonywanego przez współczesnego człowieka w codziennym funkcjonowaniu drastycznie spadła. Niski poziom aktywności fizycznej lub jej całkowity brak, czyli tak zwana hipokinezja wywołują w ludzkim organizmie szereg negatywnych zmian. Warto również zwrócić uwagę na to, iż nie dotyczą one tylko i wyłącznie sfery fizjologicznej człowieka ale także psychologicznej. Siedzący tryb życia, brak aktywności fizycznej, wielogodzinna praca przy biurku sprzyjają rozwojowi m.in. hemoroidów, żylaków, nadciśnienia i cukrzycy typu 2.

Brak aktywności fizycznej a układ oddechowy
W ciągu dwóch tygodni przebywania w pozycji leżącej następuje zmniejszenie maksymalnej zdolności pobierania tlenu przez organizm (VO2 max) o około 25 – 30%. Brak ruchu powoduje także zwiększenie częstości oddechów, co jest wynikiem zmniejszenia się ilość tlenu, który przenika z płuc do krwi. Warto również zwrócić uwagę na to, iż zaprzestanie aktywności fizycznej przyczynia się do znacznego obniżenia objętości oddechowej płuc. Brak systematycznego wysiłku fizycznego pociąga za sobą mniejszą pracę mięśni oddechowych – mięśni międzyżebrowych, przepony oraz mięśni brzucha. Osłabienie wymienionych grup mięśniowych ogranicza, a w skrajnych przypadku wręcz uniemożliwia zdolność organizmu do oddychania torem brzusznym.

Brak aktywności fizycznej a układ krwionośny
Długotrwała bezczynność ruchowa powoduje w układzie krwionośnym szereg bardzo negatywnych zmian. Przede wszystkim zmniejszeniu (o około 10 – 30%) ulega objętość wyrzutowa serca, czyli ilość krwi, która zostaje wypompowana przez serce podczas jednego skurczu. Obniżeniu ulega także objętość minutowa serca – ilość krwi przepompowana przez serce w ciągu minuty. Co ciekawe zmiana ta zachodzi mimo zwiększenia częstotliwości skurczów serca – tętna. Wynika to przede wszystkim ze wspomnianego już zmniejszenia objętości wyrzutowej serca, które organizm chce wyrównać poprzez przyśpieszenie tętna. Obniżenie objętości minutowej serca sprawia, iż do tkanek dostaję się mniej tlenu oraz substancji odżywczych. Bardzo negatywny zjawiskiem, które zachodzi pod wpływem długotrwałego, kilkutygodniowego braku jakiegokolwiek wysiłku fizycznego jest obniżenie masy i objętości mięśnia sercowego. Ograniczenie aktywności fizycznej prowadzi także do spadku ilości czerwonych ciałek krwi (erytrocytów), które odpowiadają za przenoszenie tlenu z płuc do wszystkich tkanek i narządów ludzkiego organizmu.

Brak aktywności fizycznej a aparat ruchu
Już tylko kilkudniowe zaprzestanie aktywności fizycznej powoduje zanik mięśni. Ponadto zmniejsza się także ich wrażliwość na insulinę, co powoduje ograniczenie zdolności tkanki mięśniowej do wychwytywania glukozy z krwi. Skutkuje to zwiększeniem ilości tkanki tłuszczowej w organizmie. Brak jakiegokolwiek wysiłku fizycznego prowadzi do zwiększenia ilości wydalanych wraz z moczem jonów wapnia i fosforu. Następstwem tego procesu jest nasilająca się atrofia kości, czyli nic innego, jak ich zanik. Długotrwały brak aktywności fizycznej w znacznym stopniu zwiększa ryzyko wystąpienia osteoporozy.

Brak aktywności fizycznej a układ odpornościowy
Niski poziom aktywności fizycznej lub jej całkowity brak zaburza funkcjonowanie układu odpornościowego człowieka. Zmniejszeniu ulegają zdolności bakteriobójcze skóry, a także właściwości fagocytarne granulocytów obojętnochłonnych. Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż osoby regularnie ćwiczące rzadziej chorują i wykazują się znacznie większą odpornością.

Aktywność fizyczna jest jednym z ważniejszych czynników warunkujących zdrowie człowieka. Usprawnia ona funkcjonowanie wszystkich układów ludzkiego organizmu oraz zapewnia dobre samopoczucie. Systematyczne treningi zwiększają wydzielanie endorfin – hormonów zwanych hormonami szczęścia. Ograniczenie wysiłku fizycznego w pracy oraz w życiu codziennym doprowadziło do coraz większej plagi schorzeń zwanych potocznie chorobami cywilizacyjnymi. Dla własnego zdrowia warto niekiedy zrezygnować z windy lub samochodu i pokonać ten odcinek o własnych siłach. Myślę, że każdy z nas powinien zapamiętać zdanie, które mówi, że narząd nieużywany zanika. Brak ruchu niesie za sobą wiele konsekwencji. Pierwszą rzeczą jaka rzuca nam się w oczy jest sylwetka osoby, która nie jest aktywna fizycznie. Natomiast drugą, niemniej ważną kwestią są konsekwencje braku ruchu, które odbijają się na funkcjonowaniu organizmu i na początku nie widać ich gołym okiem.  

W związku z tym, że liczba osób z nadmierną masą ciała oraz cierpiących z powodu chorób cywilizacyjnych stale rośnie, coraz więcej mówi się o znaczeniu aktywności fizycznej. Już od najmłodszych lat prowadzi się działania edukacyjne, które mają na celu wyrobienie w nas świadomości, jak wielką rolę odgrywa styl życia w utrzymaniu dobrego stanu zdrowia. O ile dzieci łatwiej chłoną tego typu wiedzę, o tyle im człowiek starszy, tym trudniej jest mu wytłumaczyć pewne rzeczy. Dlatego często trudno jest komuś wytłumaczyć, że siedząc na kanapie z miską niezdrowych chipsów działa na własną niekorzyść. Niestety w przypadku bardziej opornych osób, momentem, który skłania ich do jakichkolwiek zmian jest pojawienie się choroby. Dobrze, że takie modyfikacje stylu życia są w ogóle wprowadzane jednak warto pamiętać, że znacznie łatwiej i lepiej jest zapobiegać chorobom niż je leczyć. Dlatego warto już wcześniej wziąć sobie zalecenia dotyczące aktywności fizycznej do serca. Nikt nie każe nam przecież ćwiczyć przez kilkanaście godzin dziennie, czy startować w zawodach sportowych. Zalecenia dla osób dorosłych mówią o tym, by ćwiczyć co najmniej 150 minut w tygodniu. Oznacza to, że wystarczające będzie wykonywanie ćwiczeń przez 30 minut, 5 razy w tygodniu. Dodatkowym ułatwieniem jest fakt, że zalecane 30 minut można podzielić na tury trwające 10 minut. W związku z tym bezpodstawne są wymówki osób, które twierdzą, że nie mają czasu na ćwiczenia. Nie musimy wcale dojeżdżać na siłownię, czy pływalnię. Możemy równie dobrze wykonać kilka prostych ćwiczeń w domu. 

Lista konsekwencji braku ruchu jest bardzo długa. Może odbić się bardzo negatywnie na naszym zdrowiu, a także wyglądzie zewnętrznym, na którym tak nam zależy.  Po pierwsze braku ruchu sprzyja nadmiernej masie ciała. Nadkonsumpcja pożywienia (do tego często kiepskiej jakości) szybko odkłada się w postaci tkanki tłuszczowej i sprawia, że nasza sylwetka prezentuje się znacznie gorzej. U panów charakterystycznym typem otyłości jest, tzw. otyłość brzuszna natomiast u pań częściej obserwujemy otyłość pośladkowo-udową. Regularna aktywność fizyczna oznacza leszy wygląd zewnętrzny nie tylko dlatego, że pomaga nam w utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Ćwiczenia fizyczne to także przepis na ładną postawę ciała, płynne ruchy oraz lepszą koordynację ruchową. Nie zapominajmy oczywiście o tym, że odpowiednio dobrane ćwiczenia połączone z dobrze zbilansowaną dietą to sposób na piękne wymodelowanie mięśni. Trzeba sobie zdawać sprawę, że smukła sylwetka to nie jedyna korzyść płynąca z regularnej aktywności fizycznej. Dlatego jeśli naszym argumentem na to, że nie uprawiamy sportu jest to, że czujemy się dobrze ze swoim "puszystym" ciałem to jesteśmy w dużym błędzie. W wykonywaniu ćwiczeń nie chodzi wyłącznie o to, by mieć wyrzeźbioną sylwetkę. Chodzi przede wszystkim o to, by poprzez regularną aktywność fizyczną zadbać o zdrowie. Wiele badań zostało poświęconych temu, jak aktywność fizyczna może wpływać na nasz stan zdrowia. Udowodniono, że regularne wykonywanie ćwiczeń fizycznych przyczynia się, m.in. do:
- spadku cholesterolu frakcji LDL i wzrostu cholesterolu frakcji HDL, co zmniejsza ryzyko rozwoju chorób układu krążenia;
- zwiększenia pojemności minutowej serca;
- lepszej wentylacji płuc;
- zwiększenia pojemności życiowej płuc;
- polepszenia koncentracji;
- polepszenia perystaltyki jelit;
- poprawy tolerancji glukozy, co odgrywa szczególną rolę w profilaktyce cukrzycy typu II;
Powyższe korzyści z regularnej aktywności fizycznej dotyczą zdrowia fizycznego. Należy jednak podkreślić, że ćwiczenia mają pozytywny wpływ nie tylko na zdrowie fizyczne, ale także psychiczne. Aktywność fizyczna wpływa korzystnie na nasze samopoczucie – pomaga walczyć ze stresem, ułatwia zasypianie, pomaga walczyć ze smutkiem. Zaobserwowano też , że osoby, które regularnie ćwiczą charakteryzują się mniejszym poczuciem lęku. Jak widać na przedstawionych przykładach aktywność fizyczna niesie za sobą wiele korzyści. Pozwala nam nie tylko cieszyć się piękną sylwetką, ale także zdrowiem fizycznym i psychicznym. Biorąc pod uwagę wszystkie te korzyści, zalecane 150 minut ćwiczeń tygodniowo jest naprawdę niewielką ceną za lepszy wygląd oraz zdrowie. Brak aktywności fizycznej może być większym zagrożeniem dla zdrowia niż palenie papierosów. Takie wnioski publikuje prestiżowy brytyjski magazyn medyczny "The Lancet", podkreślając, że na świecie coraz więcej ludzi umiera właśnie dlatego, że zrezygnowało z zażywania jakiegokolwiek ruchu.

Brak aktywności ruchowej zwiększa ryzyko wystąpienia następujących schorzeń:

  1. Nadciśnienie tętnicze
  2. Choroby serca
  3. Otyłość
  4. Osteoporoza
  5. Udar mózgu
  6. Depresja
  7. Rak jelita grubego
  8. Nowotwory piersi i prostaty
  9. Cukrzyca
  10. Brak siły mięśniowej, szczególnie kończyn dolnych


Pół godziny lub nawet kwadrans, którego nie chce się nam poświęcić na ćwiczenia sprawia, że nasze życie może być krótsze o co najmniej pięć lat, niż mogłoby być, gdyby było w nim więcej czasu na trochę aktywności ruchowej. Zdaniem lekarzy, w kontekście tak alarmujących danych, najwyższy czas stwierdzić, że unikanie wysiłku fizycznego nie jest już dłużej kwestią osobistego wyboru, a problemem, z którym trzeba walczyć jak z paleniem, czy nadużywaniem alkoholu.

Źródła:

http://www.jaimojeserce.eu/jakie-sa-konsekwencje-braku-aktywnosci-fizycznej-.php
https://kcalmar.com/blog/2017/09/01/brak-ruchu-konsekwencje

http://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/sygnaly-ciala/siedzacy-tryb-zycia-sprowadzi-na-ciebie-choroby_35851.html

wróć do listy newsów
Udostępnij: